İklim değişikliği
İklim değişikliği nedir?
Wind and climate change | DW Documentary
İklim nedir?
Uzun süreli gerçekleşen olaylara iklim denir. Sıcak-soğuk mevsimsel durum 30 yıl sürebilir.
Sözlüğe göre iklim, yeryüzünün herhangi bir yerinde hava yuvarı olaylarının ortaklaşa gerçekleştirdikleri etkilerinin uzun yıllara dayanan durumu.(1)dur.
Uludağ ulusal parkı
Uludağ ulusal parkı Bursa'da bulunuyor.
Soğuk su milli parkı
Soğuk su milli parkı Kızılcahamam'da bulunuyor.
Gelibolu tarihi ulusal parkı
Gelibolu tarihi ulusal parkı Çanakkale'nin Gelibolu ilçesinde bulunuyor.
Parkların önemi nedir?
Parkları haftalık bir saat ziyaret edenlerin dopamin hormunu yükselirken adrenalin hormonu düşer. Sonuç olarak verimi artar.
Bireysel sebepler
Tarla sahipleri
- Bağ, bahçe ve tarla sahiplerinin anız yakması.(2)
- Dönümlerce arazinin olduğu tarlaya daha çok ekim yapmak için çam, sedir, selvi, menengiç, kavak, pinar, söğüt, köknar, çınar ve meşe gibi ağaçların kesilmesi.
- Yazın ekilen biber, patlıcan, domates, bamya, kabak, mısır, bezelye, bakla, patates ve salatalık ile kışın ekilen lahana, pırasa, soğan, sarımsak, maydanoz, dereotu, ıspanak, turp gibi sebzeler ile ayva, mandalina ve portakal gibi meyvelerin gereğinden fazla sulanması.
Arsa sahipleri
- Arsa sahiplerinin ev, otopark, depo, solae sistem, otomat ve ATM yaparken yeşil alana az alan ayırması.
- Konutların dar arazide iki kattan fazla yapılması, geniş arazide 140㎡'den fazla yapılması.
- Fabrikalar yapılırken; karahindiba, yonca, çimen, sarmaşık, hanımeli ve çıntar gibi bitkilerin kesilmesi.
Otomobil sahipleri
- Taşıt sahiplerinin pickup, SUV, sedan, station wagon alırken karbon emisyonunu detaylıca incelememesi.
- Tır, kepçe, damperli kamyon ve vinç yakıtı alınırken verimi düşük olan karbon emisyonu yüksek dizel, benzin, LPG ve mazot kullanılması.
Kamusal sebepler
Hazine arazileri
- Hazine arazileri üzerine yeşil alanı ve bahçesi küçük hastane, cezaevi, PTT, konut, SGK ve TMO gibi kurumların binasının yapılması.
- Hazine arazileri üzerine kirleticiliği yüksek termik santral yapılması.
Çevre neden kirleniyor?
Enerji temini
- Ülkemiz çoğu ülkeden daha fazla güneş aldığı için solar sistem verimli kullanılsa da kamu kuruluşlarının nükleer veya termik santralden elde edilen elektiriği kullanması.
- Rüzgar tribünlerine ait elektriği kullanmaması.
İklimlendirme
- Kamu kurum ve kuruluşlarının kömürle ısıtılması.
Kamu personeli
- Kamu personelinin fosil yakıtlı taşıtla işe gelmesi.
Hava kirliliğinin başlıca 5 sebebi nedir?
Mexico City, Los Angles, Kahire, Pekin, Moskova, New York ve London gibi kentlerim havasını kirleten başlıca sebepler:
- Sülfürdioksit.
- Nitrojendioksit.
- Kurşun.
- Ozon.
- Toz.
Ortam bozulması nedir?
- Artan nüfus doğal kaynaklar üzerinde baskı anlamına gelmektedir. Ormanlar ve otlaklar zarar görmektedir (3)
İklim değişikliğinin başlıca sebepleri
Günümüzde nüfus patlaması ve ekonomik etkinlik artımının dünyanın farklı biyofiziksel sistemler üzerindeki etkisini asmaya başladı.
Homo sapiens halen toplam karalardaki fotosentezsel üretimin %40'ından sorumlu durumdadır.(5)
- Besin üretimi.
- Arazi ve orman alanlarının bozunması.
- Toprakların sömürülmesi.
- Bina ve yol yapımı.
- Doğal yüzeylerin geçirgen olmayan biçimde kaplanması.
başlıca nedenlerini oluşturmaktadır.(6)
İklim değişikliği nasıl belirleniyor?
- Dünya iklim kayıtları 19. yüzyıl ortalarından itibaren tutulmaya başlanmıştır.
- 1997 ve 1998 yıllarında o zamandan beri yapılan en yüksek sıcaklık değerleri kaydedildi.
- 1999 yılı dünya sıcaklık ortalaması yüzyılın en sıcak değerlerine ulaştı.
- 20. yüzyılın en sıcak 12 yılı 1988'den sonra yaşandı.
- 1990'lı yıllarda dünya iklimi bütün dünyada en değişken ve kararsız dönemini geçirdi. (7)
Kaynakça
- Türkçe Sözlük (Erdal Çakıcıoğlu, 1. Basım 2012, Yakamoz Yayıncılık) (ISBN: 978-605-384-403-3)
- Türkiye Çevre Sorunları Doğal ve Kültürel Ortam Bozulması (Dr. Emrullah Güney, Çantay Kitabevi, 2. Basım 2002) (Sayfa 101) (ISBN: 975-7206-55-5)
- Türkiye Çevre Sorunları Doğal ve Kültürel Ortam Bozulması (Dr. Emrullah Güney, Çantay Kitabevi, 2. Basım 2002) (Sayfa 11) (ISBN: 975-7206-55-5)
- Özgür Doruk Güler Çevre Dizisi: 39 Küresel Değişme (Prof. Dr. Çağatay Güler, Doç. Dr. Songül A. Vaizoğlu, Doç. Dr. Ö. Faruk Tekbaş) (Sayfa 10) (ISBN: 978-9944-461-73-3)
- Özgür Doruk Güler Çevre Dizisi: 39 Küresel Değişme (Prof. Dr. Çağatay Güler, Doç. Dr. Songül A. Vaizoğlu, Doç. Dr. Ö. Faruk Tekbaş) (Sayfa 10) (ISBN: 978-9944-461-73-3)
- Özgür Doruk Güler Çevre Dizisi: 39 Küresel Değişme (Prof. Dr. Çağatay Güler, Doç. Dr. Songül A. Vaizoğlu, Doç. Dr. Ö. Faruk Tekbaş) (Sayfa 10) (ISBN: 978-9944-461-73-3)
- Özgür Doruk Güler Çevre Dizisi: 40 Küresel Isınma ve İklim Değişiklikleri (Prof. Dr. Çağatay Güler, Doç. Dr. Songül A. Vaizoğlu, Doç. Dr. Ö. Faruk Tekbaş) (Sayfa 12) (ISBN: 978-9944-461-74-0)
Yusuf Alp Mesci
2022-2023 eğitim öğretim yılında 11. Sınıf sayısal öğrencisi olan Yusuf Alp Mesci aynı zamanda Erasmus ve E-Twinning kulübü üyesidir.
Email: y.alpmesci@gmail.com
Website: www.smore.com
Location: Çine, Aydın, Turkey
Phone: 5354536676
Facebook: facebook.com/y.alpmesci
Twitter: @yusufalp21